Tại Thái Lan, nữ giới nắm giữ tới 37% vị trí lãnh đạo, trong khi bình quân của thế giới chỉ có 24%, đây có thể là một điều bất ngờ với nhiều quốc gia trên thế giới. Cũng tại Thái Lan, có tới 40% giám đốc điều hành và 34% giám đốc tài chính là phụ nữ.

Cũng tại quốc gia này, phụ nữ luôn được đánh giá cao với vai trò lãnh đạo trong lĩnh vực kinh doanh, vượt xa hầu hết những quốc gia Châu Á khác và được đánh giá cao trên toàn thế giới. Tuy nhiên, mặc dù phụ nữ Thái Lan đang tạo ra những bước tiến đáng kinh ngạc trong giới kinh doanh thì đối với lĩnh vực chính trị, họ lại bị tụt lại phía sau. Thái Lan xếp ở vị trí gần cuối – đứng thứ 181 trên tổng số 193 quốc gia – trong danh sách Phụ nữ trong Quốc hội do Cơ quan Phụ nữ Liên hiệp quốc đưa ra năm 2017. Hiện tại, trong Hội đồng tư vấn gồm 240 ghế của Quốc hội Thái Lan, chỉ có 13 người là nữ. Và không có một phụ nữ nào là thành viên nội các Chính phủ.

Cuộc bầu cử sắp diễn ra vào tháng tới ở Thái Lan cũng làm nổi bật sự "thụt lùi" của nữ giới nước này trong lĩnh vực chính trị khi so sánh với lĩnh vực kinh doanh. Trong số 68 ứng cử viên đến từ 44 Đảng, chỉ có 8 người là nữ.

Sự thành công của phụ nữ Thái Lan trong kinh doanh

Nhiều nữ lãnh đạo trong ngành bất động sản, vận chuyển, bán lẻ và sản xuất nói rằng một trong những lý do quan trọng nhất khiến nhiều tập đoàn ở Thái Lan thành công khi trao quyền lãnh đạo vào tay phụ nữ là vì văn hóa làm việc của người phụ nữ thông qua các doanh nghiệp gia đình – Từ xưa, phụ nữ Thái Lan đã luôn làm những công việc bên ngoài. Và phụ nữ ở đây cũng được tiếp cận với nền giáo dục, đó cũng là một yếu tố quan trọng. Các số liệu thống kê của Công ty tư vấn Grant Thornton và báo cáo của Diễn đàn trực tuyến của World Economic đã cung cấp những bằng chứng đó.

Đây là lí do khiến phụ nữ Thái Lan rất thành công trong kinh doanh? - Ảnh 1.

Ngày nay, nữ giới có nhiều cơ hội vươn lên điều hành doanh nghiệp tại Thái Lan. Nguồn: Chicago Business.

"Trước kia, đàn ông bị buộc phải làm việc ở bên ngoài nên phụ nữ chịu trách nhiệm làm việc nhà và bán hàng ngoài chợ. Vai trò đó dần ăn sâu vào trí não người dân Thái Lan", bà Juree Vichit-Vadakan, cựu Chủ tịch của Viện Quản lý Phát triển Quốc gia Thái Lan, nói. Mức độ tham gia đóng góp của phụ nữ Thái Lan trong gia đình khác biệt với các quốc gia khác, như Hàn Quốc hay Nhật Bản, nơi mà phụ nữ có thể vừa làm việc nhà vừa đi làm công ty.

Ngày nay, nữ giới có nhiều cơ hội vươn lên điều hành doanh nghiệp tại Thái Lan nhờ văn hóa đó đã được thay đổi và phụ nữ được phép làm việc cùng với đàn ông trong các lĩnh vực như tài chính và bảo hiểm; trong khi đối với lĩnh vực chính trị, phụ nữ phải dựa vào sự hỗ trợ của những Đảng phái chính trị mới có thể gia nhập vào lĩnh vực toàn là nam giới này. Chẳng hạn, trong các Cơ quan lập pháp được điều hành bởi quân đội, chỉ có 5% số thành viên là nữ - điển hình cho nơi mà phụ nữ cần sự ủng hộ mới có thể tiến lên.

Những đế chế kinh doanh do người phụ nữ dựng lên

Bà Kamonwan Wipulakorn (56 tuổi) là một điển hình cho khả năng lãnh đạo công ty tuyệt vời của phụ nữ Thái. Bà bắt đầu từ vị trí thấp nhất trong một công ty môi giới. Trong vòng 30 năm, bà từ từ trải qua những giai đoạn thăng trầm trong công việc, vươn lên hàng ngũ lãnh đạo cấp cao trong công ty, đổi ngành và giờ là Giám đốc điều hành (CEO) của một công ty bất động sản lớn.

Khi vừa chuyển sang lĩnh vực tài chính, bà bắt đầu làm việc với tư cách là chuyên gia phân tích sau 15 năm giữ chức phó chủ tịch của một công ty. Nguyên nhân đơn giản vì bà muốn thử sức ở một lĩnh vực mới. Bà Wipulakorn làm việc tại một công ty hóa dầu suốt 5 năm sau đó với cương vị là giám đốc tài chính. Sau đó, bà chuyển sang Erawan Group để giữ vai trò tương tự, và trong vòng 3 năm tiếp theo, bà trở thành chủ tịch của công ty này.

Đây là lí do khiến phụ nữ Thái Lan rất thành công trong kinh doanh? - Ảnh 2.

Bà Kamonwan Wipulakorn. Nguồn: Bloomberg.

Bà Kamonwan chia sẻ: "Có lẽ là do tôi may mắn nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ mình gặp phải rào cản nào vì là phụ nữ cả. Tôi chưa bao giờ nghĩ công ty sẽ chọn một giám đốc nam nào đó thay vì chọn tôi".

"Có thể tôi may mắn nhưng tôi chưa bao giờ rơi vào tình huống khiến tôi phải nghĩ rằng mình bị hạn chế vì là phụ nữ. Tôi chưa từng có cảm giác họ sẽ chọn một người đàn ông để điều hành công ty, chứ không phải tôi", bà Wipulakorn nói.

Câu chuyện của bà gây chấn động cả giới doanh nhân Thái Lan khi đó. Đến nay, phụ nữ Thái Lan trở thành động lực phát triển của khối doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực khi chiếm tới hơn 1/3 vị trí quản lý cấp cao.

Công ty gia đình

Trong khi bà Wipulakorn phải nỗ lực rất nhiều để bước vào thế giới doanh nhân, nhiều phụ nữ trở thành lãnh đạo doanh nghiệp nhờ được thừa kế gia sản từ gia đình. Đây cũng là một trong những lý do chính khiến tỷ lệ nữ giới điều hành doanh nghiệp tại Thái Lan ở mức cao.

"Đây là đất nước tạo ra cơ hội cho phụ nữ. Cơ hội sẽ tới nếu chúng ta khao khát. Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp Thái Lan đã được xây dựng và đang được điều hành bởi phụ nữ", bà Supapan Pichaironarongsongkram, CEO của Chao Phraya Express Boat, cho biết.

Chao Phraya Express Boat là công ty do bà của Supapan thành lập khoảng 1 thế kỷ trước. Bà Supapan, 74 tuổi, là thế hệ thứ ba điều hành Chao Phraya, và con gái của bà chắc chắn sẽ là người tiếp bước sau này.

Đây là lí do khiến phụ nữ Thái Lan rất thành công trong kinh doanh? - Ảnh 3.

Bà Supapan Pichaironarongsongkram. Nguồn: Bloomberg.

Bà Susapan hoàn toàn nắm quyền điều hành công ty sau khi mẹ bà qua đời, bà nói "nghĩa vụ" của bà là phải tiếp quản sự nghiệp mà bà ngoại và mẹ của bà đã hết lòng chăm lo suốt cả đời họ, và bà cho rằng việc điều hành một công ty chuyên chở bằng phà có lợi nhuận thấp là một "dịch vụ xã hội".

Bà đã phát triển công ty chuyên chở bằng phà nhỏ bé ở Bangkok thành một tập đoàn phục vụ 17 triệu khách đi thuyền hàng năm, bán không gian trên thuyền để quảng cáo và đồng thời điều hành nhiều bến tàu, trung tâm thương mại, nhà hàng và khách sạn. Con gái của bà sẽ tiếp tục là người quản lý công ty trong tương lai.

Một nữ doanh nhân Thái Lan khác cũng được thừa kế doanh nghiệp từ người cha quá cố là bà Chadatip Chutrakul. Bà Chadatip, 57 tuổi, hiện là CEO của Siam Piwat, một công ty vận hành trung tâm thương mại tại Thái Lan. Tuy nhiên, bà không được giữ vị trí cao khi mới bắt đầu bước chân vào công ty. Thay vào đó, người cha yêu cầu bà thử làm việc ở tất cả vị trí trong công ty, bao gồm nhân viên an ninh hay nhân viên ở quầy thông tin.

"Mọi thứ không hề dễ dàng nhưng tôi được học hỏi từ mọi người", bà Chadatip nói. Người cha có ý định trao quyền quản lý công ty cho bà khi bà vẫn đang làm việc tại các công ty bảo hiểm.

Dưới sự lãnh đạo của bà Chadatip, Siam Piwat bắt đầu mở rộng số lượng trung tâm thương mại và gần đây khai trương khu phức hợp ven sông với tổng vốn 1,7 tỷ USD.

Không ngừng lao động

Thêm một yếu tố khác giúp phụ nữ Thái Lan thành công trong lĩnh vực doanh nghiệp là họ vẫn tham gia lao động dù đã sinh con, một thực tế trái ngược với các quốc gia khác. Nguyên nhân là họ nhận được sự giúp đỡ từ ông bà, các thành viên khác trong gia đình hoặc người giúp việc, bà Anna-Karin Jatfors, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Tổ chức Phụ nữ Liên Hợp Quốc, cho biết. (Tại Thái Lan, ông bà thường sống chung nhà với con cháu)

"Với những phụ nữ có địa vị nhất định trong xã hội, họ có thể cân bằng giữa nghĩa vụ gia đình và sự nghiệp chính là nhờ sự hỗ trợ này", bà Jatfors nói.

Tuy nhiên, đối với mặt chính trị, mọi thứ không phải lúc nào cũng là màu hồng. Theo lời bà Juree, phụ nữ Thái trong lĩnh vực chính trị thì lại khác hẳn với phụ nữ trong lĩnh vực kinh doanh, khác hẳn nhau bởi vì cơ cấu Đảng phái. Chính trị quốc gia từ ngày xưa đã là việc của đàn ông, không giống như kinh doanh vốn là lĩnh vực mà phụ nữ đã tham gia ngay từ đầu.

Bà Kobkarn Wattanavrangkul, từng là nữ bộ trưởng du lịch đầu tiên của Thái Lan và là một trong ba nữ chính trị gia trong nội các nước này. Sự nghiệp chính trị không được bao lâu, bà quyết định trở lại làm việc tại Toshiba Thailand.

Đây là lí do khiến phụ nữ Thái Lan rất thành công trong kinh doanh? - Ảnh 4.

Bà Kobkarn Wattanavrangkul. Nguồn: Bloomberg.

Bà Kobkarn cho biết khác biệt lớn nhất giữa thế giới kinh doanh và chính trị ở Thái Lan là sự thiếu hỗ trợ cho nữ giới. Ở thời điểm hiện tại, bà chỉ kỳ vọng tỷ lệ phụ nữ tham gia vào lĩnh vực kinh doanh sẽ tăng hơn nữa. "Từ kinh nghiệm của bản thân, tôi thấy rằng phụ nữ có thể vừa điều hành doanh nghiệp vừa làm việc nhà, nhưng thỉnh thoảng nên để đàn ông phát biểu thay chúng ta trong các cuộc họp", bà nói.

Cũng như bà Kobkarn, bà Juree từng làm việc trong nội các Thái Lan với tư cách là thành viên hội đồng lập pháp quốc gia. "Với phụ nữ, quốc hội là một nơi rất cô đơn. Đàn ông sẽ dễ dàng kêu gọi liên minh hơn", bà Juree cho biết.